Przeczytaj też..
Jak przygotować testament w Turcji? Przewodnik dla Polaków posiadających nieruchomość w Turcji
Zakup apartamentu, domu lub innej nieruchomości w Turcji to dla wielu Polaków ważna inwestycja. Planując zakup, zwykle skupiamy się na wyborze nieruchomości, formalnościach związanych z Tapu, podatkach czy możliwości wynajmu. Dla części inwestorów zakup nieruchomości w Turcji jest również związany z możliwością uzyskania obywatelstwa tureckiego przez inwestycję w nieruchomość.
Znacznie rzadziej zastanawiamy się jednak nad tym, co stanie się z nieruchomością w Turcji po śmierci jej właściciela.
To ważna kwestia, szczególnie gdy właściciel mieszka na stałe w Polsce, ma dzieci lub małżonka albo chce, aby konkretna nieruchomość trafiła w przyszłości do określonej osoby.
W takiej sytuacji warto odpowiednio wcześniej zaplanować kwestie spadkowe i rozważyć przygotowanie testamentu.
Czy Polak może pozostawić nieruchomość w Turcji w spadku?
Tak. Cudzoziemcy mogą dziedziczyć nieruchomości znajdujące się w Turcji. Oficjalny portal tureckiego Urzędu ds. Ksiąg Wieczystych i Katastru (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü) potwierdza, że zagraniczni obywatele mogą być spadkobiercami nieruchomości w Turcji.
W przypadku międzynarodowego dziedziczenia zastosowanie prawa jest jednak bardziej złożone niż w przypadku majątku znajdującego się wyłącznie w jednym kraju.
Zgodnie z tureckimi przepisami prawa prywatnego międzynarodowego dziedziczenie co do zasady podlega prawu krajowemu zmarłego, natomiast do nieruchomości znajdujących się w Turcji stosuje się prawo tureckie.
Oznacza to, że w przypadku Polaka posiadającego apartament lub dom w Turcji kwestie dotyczące tej nieruchomości będą wymagały zastosowania tureckich przepisów.
W przypadku innych składników majątku, w szczególności ruchomości, zastosowanie mogą mieć inne zasady wynikające z prawa właściwego dla danego składnika majątku.
Dlatego osoba posiadająca nieruchomość w Turcji powinna planować kwestie spadkowe z uwzględnieniem zarówno polskich, jak i tureckich przepisów.
Dlaczego warto przygotować testament?
Brak testamentu nie oznacza oczywiście, że nieruchomość przepada.
W takim przypadku dziedziczenie odbywa się zgodnie z ustawowymi zasadami.
Problem pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy spadkobiercy mieszkają w innym kraju niż ten, w którym znajduje się nieruchomość. Konieczne może być wówczas zebranie dokumentów, potwierdzenie praw do spadku oraz przeprowadzenie odpowiednich formalności w Turcji.
Może to mieć znaczenie szczególnie wtedy, gdy:
-
spadkobiercy mieszkają w Polsce,
-
właściciel posiada majątek w Polsce i w Turcji,
-
w rodzinie jest kilka osób mogących dziedziczyć,
-
właściciel chce, aby konkretna nieruchomość trafiła do konkretnej osoby,
-
sytuacja rodzinna jest bardziej skomplikowana,
-
właściciel chce ograniczyć ryzyko przyszłych sporów pomiędzy spadkobiercami.
Dobrze przygotowany testament może ułatwić ustalenie ostatniej woli właściciela i ograniczyć liczbę problemów formalnych po jego śmierci.
Spadkobiercy mieszkają w Polsce
Spadkobiercy mieszkający w Polsce nie muszą co do zasady osobiście przyjeżdżać do Turcji, aby przeprowadzić postępowanie związane z odziedziczoną nieruchomością.
Cały proces sądowy i administracyjny w Turcji może zostać przeprowadzony przez ustanowionego pełnomocnika – tureckiego adwokata.
W tym celu spadkobiercy mogą udzielić adwokatowi pełnomocnictwa (Vekaletname), które upoważnia go do reprezentowania ich przed odpowiednimi sądami, urzędami oraz w sprawach związanych z przeniesieniem własności nieruchomości.
Pełnomocnictwo można przygotować:
-
w Ambasadzie lub Konsulacie Turcji w Polsce, albo
-
u polskiego notariusza – w takim przypadku dokument będzie wymagał odpowiedniego uwierzytelnienia, w tym Apostille, a następnie tłumaczenia przysięgłego na język turecki.
Dzięki udzieleniu pełnomocnictwa spadkobiercy mogą przeprowadzić wymagane formalności w Turcji bez konieczności osobistego wyjazdu.
Dokumenty wystawione w Polsce
W toku postępowania mogą być potrzebne polskie dokumenty potwierdzające między innymi śmierć właściciela lub pokrewieństwo spadkobierców, takie jak:
-
akt zgonu,
-
akt małżeństwa,
-
akt urodzenia,
-
inne dokumenty stanu cywilnego.
Dokumenty wystawione w Polsce mogą wymagać odpowiedniego uwierzytelnienia, w tym Apostille, a następnie tłumaczenia na język turecki i odpowiedniego poświadczenia.
Dokładne wymagania zależą od rodzaju dokumentu oraz konkretnej procedury, dlatego przed rozpoczęciem postępowania warto ustalić je z tureckim prawnikiem.
Testament a polski właściciel nieruchomości w Turcji
Polak posiadający nieruchomość w Turcji może sporządzić testament również w Polsce.
Nie oznacza to jednak, że po jego śmierci polski testament będzie można po prostu przedstawić w tureckim urzędzie Tapu i na tej podstawie automatycznie przepisać nieruchomość na spadkobiercę.
Zagraniczne dokumenty spadkowe mogą wymagać przeprowadzenia odpowiedniej procedury w Turcji.
Turecki portal Your Key Türkiye wskazuje, że w przypadku cudzoziemców postępowanie dotyczące przeniesienia nieruchomości w drodze dziedziczenia może opierać się na dokumencie spadkowym wydanym przez turecki sąd albo na dokumencie wydanym przez właściwy organ zagraniczny i następnie zaakceptowanym przez sąd turecki.
Oznacza to, że testament sporządzony w Polsce może mieć znaczenie w postępowaniu spadkowym dotyczącym nieruchomości w Turcji, ale jego wykorzystanie może wymagać dodatkowych formalności w Turcji.
Z tego powodu właściciel nieruchomości w Turcji, który chce możliwie jasno uregulować kwestie dotyczące tej nieruchomości, powinien rozważyć również sporządzenie testamentu zgodnego z tureckimi wymogami.
Saklı Pay – chroniona część spadku w Turcji
Jednym z ważnych elementów tureckiego prawa spadkowego jest saklı pay, czyli ustawowo chroniona część spadku.
Oznacza to, że testator nie zawsze może całkowicie swobodnie rozporządzić całym swoim majątkiem na wypadek śmierci. Prawo chroni w określonym zakresie prawa niektórych najbliższych spadkobierców.
Zgodnie z tureckim Kodeksem cywilnym do osób posiadających ustawowo chronioną część spadku należą między innymi zstępni, rodzice oraz małżonek.
W praktyce oznacza to, że samo zapisanie w testamencie całej nieruchomości jednej wybranej osobie nie zawsze pozwoli całkowicie wyłączyć prawa innych osób uprawnionych do saklı pay.
Dlatego przed sporządzeniem testamentu warto przeanalizować indywidualną sytuację rodzinną i majątkową.
Warto również pamiętać, że saklı pay nie jest dokładnym odpowiednikiem polskiego zachowku. Są to podobne mechanizmy ochrony najbliższych spadkobierców, ale ich zasady wynikają z różnych systemów prawnych.
Co stanie się z nieruchomością w Turcji po śmierci właściciela?
Po śmierci właściciela konieczne jest przeprowadzenie odpowiednich formalności spadkowych.
Spadkobiercy muszą wykazać swoje prawa do spadku, a następnie przeprowadzić procedurę związaną z przeniesieniem własności nieruchomości.
W przypadku cudzoziemców mogą być potrzebne między innymi:
-
akt zgonu,
-
dokumenty potwierdzające pokrewieństwo,
-
dokumenty tożsamości,
-
dokument spadkowy,
-
tłumaczenia przysięgłe,
-
odpowiednio uwierzytelnione dokumenty zagraniczne.
Tureckie przepisy przewidują, że w przypadku zagranicznych spadkobierców dokument spadkowy może zostać wydany przez turecki sąd albo przez właściwy organ zagraniczny, przy czym zagraniczny dokument musi zostać odpowiednio zaakceptowany przez sąd turecki.
Po potwierdzeniu praw spadkobierców możliwe jest przeprowadzenie dalszych formalności związanych z wpisaniem odziedziczonej nieruchomości na ich nazwisko w tureckim rejestrze nieruchomości.
Jak wygląda dziedziczenie bez testamentu?
Jeżeli właściciel umrze bez testamentu, dziedziczenie odbywa się zgodnie z ustawowymi zasadami tureckiego prawa spadkowego dotyczącymi nieruchomości znajdującej się w Turcji.
W typowej sytuacji, gdy zmarły pozostawia małżonka i dzieci, małżonek dziedziczy 1/4 spadku, natomiast pozostałe 3/4 przypada dzieciom w równych częściach.
Przykładowo, jeżeli Polak posiada nieruchomość w Turcji i pozostawia żonę oraz dwoje dzieci, przy założeniu, że nie występują inne okoliczności wpływające na dziedziczenie, małżonek otrzymuje 25%, a każde z dzieci po 37,5%.
W innych sytuacjach rodzinnych proporcje mogą być inne. Dlatego przed przyjęciem konkretnego podziału jako właściwego dla danej rodziny konieczne jest sprawdzenie jej indywidualnej sytuacji prawnej.
Brak testamentu może w efekcie doprowadzić do sytuacji, w której jedna nieruchomość staje się współwłasnością kilku osób.
Czy spadkobierca z Polski może odziedziczyć nieruchomość w Turcji?
Co do zasady tak. Cudzoziemcy mogą dziedziczyć nieruchomości znajdujące się w Turcji.
Należy jednak odróżnić prawo do odziedziczenia nieruchomości od możliwości jej późniejszego zatrzymania.
Tureckie przepisy przewidują bowiem ograniczenia dotyczące nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. Dlatego w konkretnym przypadku należy sprawdzić, czy dany spadkobierca może zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami zachować odziedziczoną nieruchomość.
W przypadku obywateli państw, których obywatele nie mogą posiadać określonych nieruchomości w Turcji, mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące ich zbycia i rozliczenia wartości nieruchomości.
Jak przygotować testament w Turcji?
Dla właściciela nieruchomości, który chce możliwie jasno uregulować swoją ostatnią wolę, praktycznym rozwiązaniem może być oficjalny testament urzędowy – Resmi Vasiyetname.
Turecki Kodeks cywilny przewiduje trzy podstawowe formy testamentu: testament urzędowy, testament własnoręczny oraz testament ustny w wyjątkowych okolicznościach.
W przypadku właściciela nieruchomości w Turcji najczęściej warto rozważyć testament urzędowy lub własnoręczny, przy czym testament urzędowy daje większą pewność co do zachowania wymaganej formy.
Testament urzędowy – Resmi Vasiyetname
W praktyce przygotowanie testamentu urzędowego może obejmować:
1. Wizytę u tureckiego notariusza
Testator przedstawia swoją wolę oraz dokumenty potrzebne do sporządzenia testamentu.
Turecki Kodeks cywilny przewiduje, że testament urzędowy może zostać sporządzony przez właściwego urzędnika, w tym notariusza.
2. Tłumaczenie
Jeżeli testator nie zna języka tureckiego w stopniu pozwalającym na pełne zrozumienie czynności prawnej, w praktyce konieczne może być skorzystanie z tłumacza.
W przypadku Polaka warto zadbać o odpowiednio uprawnionego tłumacza języka polskiego i tureckiego.
3. Dwóch świadków
Przy testamencie urzędowym wymagany jest udział dwóch świadków. Turecki Kodeks cywilny określa również, kto może pełnić funkcję świadka oraz kto jest z tej funkcji wyłączony.
4. Zaświadczenie lekarskie
W przypadku osób starszych lub gdy mogą pojawić się wątpliwości dotyczące zdolności testatora do świadomego sporządzenia testamentu, w praktyce może być wskazane uzyskanie zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego zdolność do dokonania czynności prawnej.
Nie należy jednak traktować zaświadczenia lekarskiego jako automatycznie obowiązkowego elementu każdego testamentu. Kwestia ta może zależeć od konkretnej sytuacji i wymagań notariusza.
Testament własnoręczny
Drugą możliwością jest sporządzenie testamentu własnoręcznego.
W przypadku tureckiego testamentu własnoręcznego bardzo ważne są wymogi dotyczące jego formy.
Testament powinien być:
-
napisany od początku do końca własnoręcznie przez testatora,
-
zawierać datę sporządzenia – dzień, miesiąc i rok,
-
podpisany przez osobę sporządzającą testament.
Samo przygotowanie dokumentu na komputerze, jego wydrukowanie i podpisanie nie spełnia wymogów testamentu własnoręcznego.
W testamencie warto jasno wskazać:
-
dane osoby sporządzającej testament,
-
informację, że dokument stanowi jej ostatnią wolę,
-
posiadane nieruchomości,
-
dane nieruchomości zgodne z Tapu,
-
dane spadkobierców,
-
sposób podziału majątku,
-
udziały poszczególnych osób.
Testament własnoręczny może zostać przekazany na przechowanie notariuszowi, sądowi lub innemu właściwemu organowi. Przechowanie testamentu nie jest jednak warunkiem jego ważności – może natomiast ułatwić jego odnalezienie po śmierci testatora.
Turecki Kodeks cywilny szczegółowo określa wymogi dotyczące testamentu własnoręcznego.
Czy można zapisać nieruchomość w Turcji dowolnej osobie?
Nie zawsze.
Testator ma możliwość wskazania, komu chce przekazać swój majątek, ale jego swoboda może być ograniczona przepisami dotyczącymi saklı pay, czyli chronionej części spadku.
Jeżeli właściciel posiada dzieci lub małżonka, nie zawsze będzie mógł skutecznie pozbawić ich praw wynikających z przepisów o chronionej części spadku.
Dlatego jeżeli właściciel chce przekazać konkretną nieruchomość jednej osobie – na przykład jednemu z dzieci, partnerowi lub innej osobie – warto wcześniej sprawdzić, czy takie rozporządzenie nie narusza praw innych osób uprawnionych.
Czy testament można później zmienić?
Tak.
Testament nie musi być dokumentem sporządzonym raz na całe życie. Sytuacja rodzinna i majątkowa może się zmienić, dlatego w niektórych przypadkach warto testament zaktualizować.
Może to być szczególnie istotne po:
-
ślubie,
-
rozwodzie,
-
narodzinach dziecka,
-
śmierci jednego ze spadkobierców,
-
zakupie kolejnej nieruchomości,
-
sprzedaży nieruchomości,
-
zmianie decyzji dotyczącej podziału majątku.
Ważne jest jednak, aby każda zmiana była przeprowadzona w prawidłowej formie.
W przypadku kilku testamentów warto również zadbać o jasne określenie, który dokument wyraża aktualną wolę testatora.
Co warto przygotować przed wizytą u prawnika lub notariusza?
Warto pamiętać, że przy planowaniu inwestycji należy uwzględnić nie tylko cenę samej nieruchomości, ale również koszty zakupu nieruchomości w Turcji, takie jak podatki, opłaty związane z przeniesieniem własności, koszty notarialne czy inne wydatki administracyjne.
Dokumenty dotyczące nieruchomości
-
Tapu,
-
informacje dotyczące lokalizacji nieruchomości,
-
dane dotyczące udziałów własnościowych.
Dokumenty osobiste
-
paszport,
-
dane identyfikacyjne,
-
informacje dotyczące miejsca zamieszkania.
Informacje o rodzinie
-
dane małżonka,
-
dane dzieci,
-
informacje o innych osobach, które mogą być spadkobiercami.
Informacje dotyczące planowanego podziału majątku
Warto wcześniej zastanowić się:
-
kto ma odziedziczyć nieruchomość,
-
czy nieruchomość ma trafić do jednej osoby,
-
czy ma zostać podzielona pomiędzy kilku spadkobierców,
-
jakie udziały mają przypaść poszczególnym osobom.
Im dokładniej zostanie określona wola właściciela, tym łatwiej będzie prawnikowi lub notariuszowi ocenić, jak najlepiej ją sformalizować.
Podsumowanie – testament w Turcji dla Polaka
Posiadanie nieruchomości za granicą oznacza, że warto myśleć nie tylko o jej zakupie i zarządzaniu, ale również o przyszłości majątku.
W przypadku Polaków posiadających nieruchomości w Turcji szczególnie ważne jest to, że:
✓ cudzoziemcy mogą dziedziczyć nieruchomości znajdujące się w Turcji,
✓ dziedziczenie co do zasady podlega prawu krajowemu zmarłego, natomiast do nieruchomości położonych w Turcji stosuje się prawo tureckie,
✓ testament można sporządzić w Polsce lub w Turcji, ale wykorzystanie polskiego testamentu w Turcji może wymagać dodatkowych formalności,
✓ testament własnoręczny musi spełniać określone wymogi formalne,
✓ testament urzędowy jest sporządzany w sformalizowanej procedurze i wymaga dwóch świadków,✓ tureckie prawo przewiduje tzw. saklı pay, czyli chronioną część spadku,
✓ spadkobiercy mieszkający w Polsce mogą ustanowić tureckiego adwokata pełnomocnikiem i przeprowadzić wymagane formalności bez konieczności osobistego wyjazdu do Turcji,
✓ polskie dokumenty mogą wymagać Apostille, tłumaczenia na język turecki i odpowiedniego poświadczenia,
✓ zagraniczne dokumenty spadkowe mogą wymagać zaakceptowania przez turecki sąd,
✓ możliwość zatrzymania odziedziczonej nieruchomości przez konkretnego cudzoziemca należy oceniać również w świetle aktualnych przepisów dotyczących nabywania nieruchomości przez cudzoziemców.
Jeżeli posiadasz nieruchomość w Turcji, warto pomyśleć o kwestiach spadkowych jeszcze za życia. Odpowiednio przygotowany testament może ułatwić spadkobiercom przeprowadzenie formalności i ograniczyć ryzyko przyszłych sporów.
W przypadku bardziej złożonej sytuacji rodzinnej lub majątkowej, szczególnie gdy majątek znajduje się zarówno w Polsce, jak i w Turcji, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w tureckim prawie spadkowym oraz sprawach międzynarodowych.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Przepisy dotyczące dziedziczenia mogą zależeć od indywidualnej sytuacji rodzinnej, obywatelstwa, rodzaju majątku oraz aktualnego stanu prawnego.
Administratorem danych jest Arven Group Sp. z o.o., ul. Hoża 29, 00-521 Warszawa, e-mail: info@nieruchomosciturcja.pl
Dane podane w wiadomości będą przetwarzane w celu obsługi zapytania dotyczącego nieruchomości w Turcji. Dane mogą zostać przekazane współpracującym partnerom w Turcji w zakresie niezbędnym do przedstawienia ofert nieruchomości. Przysługuje Państwu prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, sprzeciwu oraz wniesienia skargi do Prezesa UODO. Szczegóły znajdują się w Polityce prywatności dostępnej na stronie internetowej.